Đầu tư công “vung tay quá trán”

Can ho New City  – Báo cáo kiểm toán quyết toán ngân sách nhà nước năm 2015 của Kiểm toán Nhà nước vừa mở bán tại kỳ họp Quốc hội lần này tiếp tục cho thấy chi tiêu công đã trong tình trạng “vung tay quá trán”, kém hiệu quả.

Chi đầu tư phát triển năm 2015 vượt dự toán gần 84 nghìn tỷ đồng. Ảnh: Nam Tiến
 
Nhiều công trình điều chỉnh tổng mức đầu tư
 
Chỉ tính riêng 12 quần thể nghìn tỷ kém hiệu quả của ngành công thương thì tổng số lỗ lũy kế của 10 nhà máy đang sản xuất hoặc đã dừng sản xuất tới thời điểm 31/12/2016 là 16.126,02 tỷ đồng. Tổng nợ phải trả của 12 nhà máy là 55.063,38 tỷ đồng, trong đó nợ phải trả Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) là 10.633,43 tỷ đồng và nợ phải trả nước ngoài có bảo lãnh của Chính phủ là 4.299,83 tỷ đồng.
 
12 công trình này với tổng mức đầu tư ban đầu là 43.673,63 tỷ đồng, và sau đó được phê duyệt điều chỉnh tăng lên 63.610,96 tỷ đồng (tăng 45,65%).
 
Theo số liệu kiểm toán, chi đầu tư phát triển năm 2015 đã vượt dự toán gần 84 nghìn tỷ đồng. Cụ thể, dự toán là 225 nghìn tỷ đồng, quyết toán lên tới 308 nghìn tỷ đồng, tăng 37,3% so với dự toán.
 
Tình trạng lãng phí, vượt dự toán xuất phát Thứ nhất từ nguyên nhân phê duyệt tổ hợp tràn lan, chủ trương đầu tư một vài dự án chưa căn cứ theo kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội, quy hoạch của địa phương. Phê duyệt tổ hợp không thuộc danh mục kế hoạch đầu tư giai đoạn 2011 – 2015, kế hoạch 3 năm 2013 – 2015; nhiều công trình được phê duyệt khi chưa xác định rõ nguồn vốn và khả năng cân đối vốn, thực hiện đầu tư khi chưa có báo cáo phân tích tác động môi trường.
 
Kiểm toán Nhà nước chỉ ra rất nhiều công trình xác định tổng mức đầu tư còn sai sót, điều chỉnh tổng mức đầu tư nhiều lần với giá trị lớn. Trong đó, 2 quần thể của Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam đều tăng 221% gồm công trình Trường Cao đẳng nghề Công nghệ Hà Tĩnh và tổ hợp Nhà văn hóa Lao động tỉnh Lâm Đồng.
 
Tại TP. Hà Nội, tổ hợp Xây dựng tuyến các con phố vào Khu công nghiệp Nam Thăng Long nối từ tuyến phố Hoàng Quốc Việt kéo dài tăng 104%; công trình các con phố 35 Sóc Sơn – giai đoạn một tăng 92,9%; tổ hợp Xây dựng Nhà trung tâm đào tạo Trường Đại học Kinh tế quốc dân điều chỉnh 4 lần, tăng 143,8%.
 
công trình Xây dựng một vài tuyến đê bao gạt lũ phía Tây sông Chanh giai đoạn II (Ninh Bình) tăng 213,9%; dự án Nhà máy Nhiệt điện Mông Dương 1 điều chỉnh 3 lần tăng 112,6%; công trình Xây dựng Quốc lộ 3 mới đoạn Hà Nội – Thái Nguyên giai đoạn một tăng 184%…
 
Kết quả kiểm toán 46 dự án nhóm A cũng phát hiện dự toán sai sót trên một .564,5 tỷ đồng. Cá biệt, quần thể Xây dựng Trụ sở mới Bộ Ngoại giao tổng giá trị dự toán vượt tổng mức đầu tư được duyệt đến 1 .940 tỷ đồng.
 
Không chỉ “vung tay quá trán”, chất lượng nhiều quần thể được đầu tư lớn từ vốn nhà nước cũng không đáng với số tiền đã bỏ ra. một số tổ hợp đường giao thông vừa hoàn thiện đưa vào sử dụng nhưng đã xuất hiện tình trạng hằn lún vệt bánh xe như tổ hợp Mở rộng trục đường Hồ Chí Minh đoạn Km1824 – Km1876 và cầu Serepok Km1792+850 – Km1793+600 tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Đắk Nông; tổ hợp Mở rộng con đường Hồ Chí Minh đoạn Km1667+570 – Km1738+148 tỉnh Đắk Lắk. 
 
Kỳ vọng vào một bức tranh khác
 
cùng với giao thông, lĩnh vực y tế cũng tiêu tốn rất nhiều vốn nhà nước. Thế nhưng, hàng trăm tỷ đồng thiết bị y tế mua sắm về cũng được Kiểm toán Nhà nước chỉ ra là đang để cất kho, sử dụng sai mục đích, mua về không biết để làm gì hoặc chưa dùng đã hỏng.
 
lúc bàn về một vài biện pháp đảm bảo an toàn nợ công, một vài chuyên gia kinh tế đều nhấn mạnh phương pháp hàng đầu là chi tiêu công phải hiệu quả, tiết kiệm. Thế nhưng, nhìn vào những con số trên, vốn nhà nước dường như vẫn là “chùm khế ngọt”, là một thứ “cha chung không ai khóc”. Và lúc cứ chi tiêu từ đó , nguy cơ vỡ nợ là nhãn tiền.
 
Năm 2016, 2017, với những quy định nghiêm ngặt hơn của Luật Đầu tư công và các quy định liên quan về sử dụng vốn nhà nước, hy vọng những báo cáo kiểm toán được ra mắt tại các kỳ họp những năm tới sẽ cho thấy một bức tranh khác về đầu tư công.
 
Kiểm toán Nhà nước chỉ ra rất nhiều công trình xác định tổng mức đầu tư còn sai sót, điều chỉnh tổng mức đầu tư nhiều lần với giá trị lớn. Trong đó, 2 công trình của Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam đều tăng 221%.
nghiên cứu thêm Can ho New City